عنوان مقاله:

نویسندگان:

مهناز شریفی

تپه پیرتاج در منتهی الیه آخرین کرانه های فرهنگی – طبیعی شرقی زاگرس مرکزی در بیجار کردستان قرار دارد. پژوهش های این ناحیه نشان میدهد که این منطقه از نظر فرهنگی در هزاره سوم ق.م در حوزه نفوذ سنت کوراارس قرار میگیرد. شکل گیری و گسترش فرهنگ کوراارس یکی از مهمترین تحولات افقهای فرهنگی جنوب قفقاز است که تاثیرات شدیدی بر مناطق جغرافیایی وسیع و متفاوت از جمله آناتولی شرقی ،شمال غرب و غرب ایران بر جای گذارده است. گمانه زنی باستان شناسی، در تپه چال که محوطه ای تک دوره ای است ،با هدف شناسایی توالی استقراری و بررسی نقش منطقه در توسعه فرهنگ کوراارس انجام شد. مطالعه الگوی انتشار محوطه های دارای مواد فرهنگی کوراارس از مرز شمالی منتهی به رودخانه ارس تا نیمه شرقی آذربایجان و همچنین مناطق مرتفع و نیمه خشک و استپی شرق کردستان تماما بیانگر این نکته است که حضور مردمان کوراارس که در ادبیات باستان شناسی ایران به نام فرهنگ یانیق خوانده میشوند در این چشم انداز طبیعی سکنی گرفته اند، لذا در این پژوهش به نحوه و زمان شکل گیری این فرهنگ در محوطه پیرتاج و نهایتاٌ نحوه تکامل آن میپردازیم. این نوشتار تلاش میکند با توجه به مطالعه ی مواد فرهنگی متعلق به سنت یانیقی در پیرتاج به این پرسش پاسخ دهد که چگونه ارتباطات و مناسبات فرهنگی بین این نقطه با دیگر مناطق حضور فرهنگ کوراارس برقرار بوده است؟ اهمیت داده های این محوطه نشان میدهد که برخی گونه های سفالی از لحاظ فرم و تزئین متفاوت از گونه های شناخته شده در دیگر محوطه های این فرهنگ در شمال غرب و دامنه های شرقی زاگرس میباشند. پژوهش حاضر برمبنای گمانه زنی و سپس مطالعات کتابخانه ای صورت گرفته و با رویکرد توصیفی-تحلیلی، سعی در تبیین مواد فرهنگی دارد. نتایج پژوهشها اطلاعات جدیدی از سنت کوراارس در انتهای شرقی زاگرس مرکزی ارائه داد و نشان داد که داده های سفالی از پیچیدگیهای تکنیکی بیشتری برخوردار است.

باستان شناسی هزاره سوم ق.م ، سنت کوراارس،شرق زاگرس مرکزی،تپه چال ، شرق کردستان

برای لینک‌دهی به این مقاله از آدرس زیر استفاده نمایید:

برای ارجاع در منابع از عبارت زیر استفاده کنید:
شریفی، مهناز، 1404، تاثیرات فرهنگ ماورا قفقاز در دامنه های شرق زاگرس مرکزی بر اساس پژوهش های باستان شناسی، همایش ملی مطالعات گروس، https://conference.uok.ac.ir/fa/archive_index.php?c=HN-garoos1&aid=1517994