عنوان مقاله:

نویسندگان:

ایمان مصطفی‌پور

پراکندگی وسیع سفال اسگرافیاتو در گستره جهان اسلام و عدم اتفاق نظر پژوهشگران در خصوص خاستگاه و تاریخ آن یکی از دلایل جذابیت این سفال برای پژوهشگران سفال اسلامی است. عامل جالب توجه دیگر، تنوع زیرگونه‌های این سفال علیرغم نبود تنوع فرمی است. چه سفال اسگرافیاتو و چه زیرگونه‌های آن همچون سفال «گروس»، سفال آمل و سفال آق‌کند در بحث مشخص نبودن خاستگاه و یک‌دست نبودن تاریخ‌گذاری با هم اشتراک دارند. علت وجود مشکلات پیش‌گفته عمدتاً به این خاطر رخ نموده، که بیشتر نمونه سفال‌های اسگرافیاتو و زیرگونه‌هایش از طریق حفریات غیرمجاز به دنیا معرفی شده‌اند و نمونه‌های بدست آمده از کاوش‌های اصولی و علمی کم‌تر بوده است. طی سال‌های اخیر کاوش‌هایی در نقاط مختلف ایران خصوصاً در مناطق شمالی، شمال غربی و غربی ایران به انجام رسیده که طی آنها گونه‌های مذکور به تعداد قابل توجه بدست آمده‌اند. در کنار آن پژوهش‌هایی با رویکرد آزمایشگاهی و نیز با تکیه بر تاریخ‌گذاری مطلق نیز انجام شده است. از این میان چندین کاوش جدید در محوطه‌هایی با سفال «گروس» باعث گردید تا نگاهی دوباره به مساله پراکندگی، خاستگاه و تاریخ‌گذاری این گونه سفالی بیندازیم. مجموعه‌های جدید از سفال سبک «گروس» بالقوه امکان بازنگری در بحث تاریخ‌گذاری این سفال را دارند و علاوه بر آن نشان می‎دهند که با تکیه بر فعالیت‌های میدانی و آزمایشگاهی با چهارچوب علمی و اصولی می‌توان مشکل خاستگاه و تاریخ‌گذاری این گونه سفالی را تا حد زیادی برطرف نمود.

دوره اسلامی میانی، سفال اسگرافیاتو، سفال «گروس»، شمال غرب ایران، شرق کردستان

برای لینک‌دهی به این مقاله از آدرس زیر استفاده نمایید:

برای ارجاع در منابع از عبارت زیر استفاده کنید:
مصطفی‌پور، ایمان، 1404، سفال سبک گروس: پراکندگی، تاریخ‌گذاری و خاستگاه؟، همایش ملی مطالعات گروس، https://conference.uok.ac.ir/fa/archive_index.php?c=HN-garoos1&aid=1518006