عنوان مقاله:

نویسندگان:

شهرام غلامی

در نیمه دوم حکومت ناصرالدین شاه به ویژه در دوره وزارت حسین خان سپهسالار اقدامات چمشگیری برای اصلاح امور سیاسی و اقتصادی کشور صورت گرفت به گونه ای که برخی از پژوهشرگان تاریخ معاصر ایران به اصلاح این دوره را عصر ترقی و قانون خواهی معرفی کرده اند. هدف از این مقاله بررسی نقش و جایگاه یکی از مهمترین کارگزاران سیاسی این دوره یعنی حسنعلی خان اميرنظام گروسی در پیشبرد قانون گذاری و تجدد است. در این مقاله با روش توصیفی و تحلیلی و با بهره گیری از اسناد آرشیوی و منابع تاریخی کوشش شده تا نقش و جایگاه امیرنظام گروسی در برنامه های اصلاحی و اقدامات صورت گرفته ی این دوره برای ترقی و بهبود وضعیت سیاسی- اقصادی ایران مورد بررسی قرار گیرد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اميرنظام گروسي جزو معدود كارگزاران عملگرا و موفق دورة قاجاري بود كه با درك بسيط و عام از تجددخواهي، تا حد زيادي زمينه رشد تفكر ترقي‌خواهانه را فراهم آورد و فرصت کار و اندیشه ورزی برای برخی از شخصیت-های نظریه پرداز و منتقد حکومتی مانند یوسف خان مستشارالدوله و میرزا ملکم خان ناظم الدوله ایجاد کرد. ضمن حفظ موازین سنتی و پاسداشت فرهنگ ایرانی به ستایش از دست آوردهای نوین تمدنی غرب پرداخت و در این راستا اقدامات مهمی در نوشتن قانون نامه حکومتی، راه اندازی موسسات تمدنی نوین از قبیل تلگراف، راه آهن، ضرابخانه و غیره انجام داد. از اين لحاظ مي‌توان وي را با كارگزاران اصلاح‌طلب اين دوره مانند ميرزا علي‌خان امين‌الدوله و ميرزاحسين‌خان سپهسالار در يك سطح قرار داده، با آنها ارزيابي و مقايسه کرد.

امیرنظام گروسی، اصلاحات اقتصادی، تجدد گرایی، قاجاریه، ناصرالدین شاه،

برای لینک‌دهی به این مقاله از آدرس زیر استفاده نمایید:

برای ارجاع در منابع از عبارت زیر استفاده کنید:
غلامی، شهرام، 1404، نقش و جایگاه امیرنظام گروسی در اندیشه ترقی و حکومت قانون دوره ناصرالدین شاه، همایش ملی مطالعات گروس، https://conference.uok.ac.ir/fa/archive_index.php?c=HN-garoos1&aid=1518026